რა უნდა ვქნათ, თუ კრაზანამ გვიკბინა: პირველადი დახმარების წესები, სიმპტომები და კრიზისის გადალახვის ნიშნები
ზაფხულისა და შემოდგომის თბილ დღეებში ბუნებაში სეირნობას, აგარაკზე დასვენებას თუ ღია ცის ქვეშ ხილის მირთმევას ხშირად თან ახლავს არასასურველი მწერების, განსაკუთრებით კი კრაზანების აქტიურობა. კრაზანის ნაკბენი საკმაოდ მტკივნეულია და, ფუტკრისგან განსხვავებით, მას შეუძლია ადამიანი რამდენჯერმე ჩაკბინოს. მცირე უყურადღებობამაც კი შესაძლოა სერიოზული ალერგიული რეაქცია გამოიწვიოს.
როგორ მოვიქცეთ კრაზანის ნაკბენის დროს, რას გრძნობს ადამიანი ამ დროს და როგორ მივხვდეთ, რომ კრიზისმა გადაიარა? წარმოგიდგენთ პირველადი დახმარების ოქროს წესებს.
-
რას გრძნობს ადამიანი კრაზანის ნაკბენის დროს? (სიმპტომები)
კრაზანის ნაკბენზე ორგანიზმის რეაქცია ორ ტიპად იყოფა: ნორმალური და ალერგიული .
1. ჩვეულებრივი, ადგილობრივი რეაქცია:
- მწვავე, მჩხვლეტავი ტკივილი: ნაკბენის მომენტში ვითარდება ძლიერი წვისა და ტკივილის შეგრძნება.
- სიწითლე და შეშუპება: ნაკბენი ადგილი მომენტალურად წითლდება, სიცხელდება და სივდება.
- ქავილი: რამდენიმე წუთში ან საათში იწყება ძლიერი ქავილის შეგრძნება.
2. მწვავე ალერგიული რეაქცია (ანაფილაქსიის საფრთხე):
თუ ადამიანი ალერგიულია კრაზანის შხამზე, სიმპტომები სწრაფად ვითარდება და შესაძლოა სიცოცხლისთვის საშიში გახდეს:
- სუნთქვის გაძნელება, ხველა ან ხრიალი;
- სახის, ენის, ტუჩებისა და ყელის შეშუპება;
- თავბრუსხვევა, საერთო სისუსტე, წნევის მკვეთრი დაცემა
- ;გულისრევის შეგრძნება, ღებინება ან მუცლის სპაზმი;
- გამონაყარი (ჭინჭრის ციება) მთელ სხეულზე.
პირველადი დახმარების წესები: რა უნდა ვქნათ ნაკბენისას?
თუ კრაზანამ გიკბინათ, იმოქმედეთ მშვიდად და თანმიმდევრულად:
დატოვეთ ტერიტორია: კრაზანის შხამი შეიცავს ფერომონებს, რომლებიც სხვა კრაზანებსაც იზიდავს. სასწრაფოდ გაეცალეთ იმ ადგილს.
შეამოწმეთ ნაკბენი: ფუტკრისგან განსხვავებით, კრაზანა ნესტარს ნაკბენში იშვიათად ტოვებს. თუმცა, თუ ნესტარი მაინც დარჩა, ფრთხილად ამოიღეთ ბრტყელი საგნით (მაგ. პლასტიკური ბარათით) და არ მოუჭიროთ თითები, რათა შხამი უფრო მეტად არ გავრცელდეს.
დაამუშავეთ ნაკბენი ადგილი: ჩამოიბანეთ ნაკბენი საპნითა და ცივი წყლით, შემდეგ კი წაუსვით ანტისეპტიკური საშუალება (სპირტი, წყალბადის ზეჟანგი).
დაადეთ ცივი საფენი (ყინული): ნაკბენ ადგილზე 10-15 წუთით დაადეთ პირსახოცში გახვეული ყინული. ეს შეამცირებს შეშუპებასა და ტკივილს.
მიიღეთ ანტიჰისტამინური (ალერგიის საწინააღმდეგო) მედიკამენტი.
დალიეთ ბევრი სითხე: წყლის მიღება ეხმარება ორგანიზმს ტოქსინების სწრაფად გამოდევნაში.
მნიშვნელოვანია: არასოდეს გააფხაჭნოთ ნაკბენი ადგილი, რათა ჭრილობაში ინფექცია არ შეიყვანოთ!
-
როდის არის საჭირო სასწრაფო სამედიცინო დახმარება?
დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება (112), თუ: ნაკბენი არის ყელის, ენის, პირის ღრუს ან თვალის არეში (შეშუპებამ შესაძლოა სასუნთქი გზები დახშოს); ადამიანს აღენიშნება სუნთქვის გაძნელება ან ცნობიერების დაბინდვა; კრაზანამ ერთდროულად რამდენიმე ადგილას ჩაკბინა ადამიანი; პაციენტი ბავშვია ან ორსულია და აღენიშნება ძლიერი ალერგიული რეაქცია.
-
როგორ მივხვდეთ, რომ კრიზისმა გადაიარა?
ნაკბენის შემდეგ ორგანიზმის აღდგენას გარკვეული დრო სჭირდება. კრიზისული პერიოდის გადალახვის მთავარი ნიშნებია:
ტკივილისა და წვის ინტენსივობის შემცირება: ნაკბენიდან 1-2 საათში მწვავე ტკივილი შედარებით ყრუ შეგრძნებით იცვლება. თუ 30-60 წუთის განმავლობაში სუნთქვა თავისუფალია და თავბრუსხვევა არ გეწყებათ, მწვავე ანაფილაქსიური რეაქციის საფრთხე ფაქტობრივად გადავლილია.
შეშუპება აღარ ვრცელდება სხეულის სხვა ნაწილებზე და იწყებს ცხრობას (თუმცა მცირე შეშუპება ნაკბენ ადგილზე შესაძლოა 24-48 საათს დარჩეს). ქრება შფოთვა, სისუსტე და გულისრევის შეგრძნება.