რა მოსდის ტვინს, როდესაც ლოცულობთ? - ნეიროფსიქოლოგების განმარტება | Allnews.Ge

საუკუნეების განმავლობაში ლოცვა და მედიტაცია სულიერების, რწმენისა და შინაგანი მშვიდობის წყაროდ მიიჩნეოდა. თუმცა თანამედროვე მეცნიერებამ - კერძოდ, ნეიროფსიქოლოგიამ და ნეიროთეოლოგიამ აჩვენა, რომ ლოცვის პროცესი მხოლოდ სულიერი გამოცდილება არ არის, ეს არის რთული ბიოლოგიური პროცესი, რომელიც ადამიანის ტვინის სტრუქტურასა და ფუნქციონირებას თვალსაჩინოდ ცვლის.

რა ემართება ჩვენს ტვინს იმ მომენტში, როდესაც ადამიანი ლოცულობს ან ღრმა სულიერ მდგომარეობაში იმყოფება?

ნეიროფსიქოლოგების კვლევები და ტვინის სკანირების თანამედროვე ტექნოლოგიები (fMRI და SPECT) საკმაოდ საინტერესო სურათს აშკარავებს.

• 1. შუბლის წილი - ფოკუსირება და კონცენტრაცია

შუბლის წილი პასუხისმგებელია ყურადღების კონცენტრაციაზე, დაგეგმვაზე, ლოგიკურ აზროვნებასა და გადაწყვეტილებების მიღებაზე.

ნეიროფსიქოლოგების დაკვირვებით, როდესაც ადამიანი გულმოდგინედ და ფოკუსირებულად ლოცულობს, შუბლის წილში სისხლის მიმოქცევა და ნეირონული აქტივობა მკვეთრად იმატებს. ეს ნიშნავს, რომ ლოცვა ტვინისთვის ერთგვარი „ვარჯიშია“ - ის ზრდის ყურადღების კონცენტრაციის უნარს და ეხმარება ადამიანს ემოციების უკეთ მართვაში.

• 2. თხემის წილი - „მეს“ საზღვრების გაქრობა

ტვინის თხემის უკანა ნაწილი პასუხისმგებელია სივრცესა და დროში ადამიანის ორიენტაციაზე. სწორედ ეს ზონა გვეხმარება გავმიჯნოთ საკუთარი „მე“ გარესამყაროსგან.

სკანირებამ აჩვენა, რომ ღრმა ლოცვისა თუ მედიტაციის დროს ამ ზონაში აქტივობა მკვეთრად მცირდება. ნეიროფსიქოლოგების განმარტებით, სწორედ ამ დროს განიცდის ადამიანი დროისა და სივრცის შეგრძნების დაკარგვას, უსასრულობასთან ან სამყაროსთან (ღვთაებრივ ძალასთან) შერწყმისა და სრული ერთიანობის შეგრძნებას.

• 3. ამიგდალა - შიშისა და სტრესის შემცირება

ამიგდალა ტვინის ემოციური ცენტრია, რომელიც პასუხობს საფრთხეზე, შიშსა და სტრესზე.

რეგულარული ლოცვა ამცირებს ამიგდალას ჰიპერაქტივობას. შედეგად, მცირდება ორგანიზმში სტრესის ჰორმონის, კორტიზოლის დონე. მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ მორწმუნე ადამიანები, რომლებიც სისტემატურად ლოცულობენ, სტრესულ სიტუაციებში შედარებით სიმშვიდეს ინარჩუნებენ და შფოთვის დაბალი დონე აღენიშნებათ.

• 4. ნეიროტრანსმიტერების „ქიმიური კოქტეილი“

ლოცვის დროს ტვინში იცვლება ქიმიური ნივთიერებების ბალანსი:

1. დოფამინი: იმატებს სიამოვნებისა და მოტივაციის ჰორმონის დონე, რაც ადამიანს კმაყოფილების შეგრძნებას ანიჭებს.
2. სეროტონინი: განწყობაზე პასუხისმგებელი ეს ნეიროტრანსმიტერი იმატებს, რაც ამცირებს დეპრესიულ განწყობას.
3. ენდორფინები: გამოიყოფა ბუნებრივი „ტკივილგამაყუჩებლები“, რომლებიც სიმშვიდისა და ბედნიერების განცდას ბადებს.

იცვლება თუ არა ტვინის სტრუქტურა?

• ნეიროპლასტიურობის კანონის თანახმად ტვინი იცვლება იმის მიხედვით, თუ რას ვაკეთებთ რეგულარულად.

პენსილვანიის უნივერსიტეტის ნეიროფიზიოლოგის, დოქტორ ენდრიუ ნიუბერგის მრავალწლიანმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ადამიანებს, რომლებიც წლების განმავლობაში ყოველდღიურად ლოცულობენ, შუბლის წილში რუხი ნივთიერების სიმჭიდროვე მომატებული აქვთ. ეს ნიშნავს, რომ ლოცვა არა მხოლოდ დროებით ცვლის ტვინის მდგომარეობას, არამედ გრძელვადიან პერსპექტივაში გარდაქმნის მის სტრუქტურას - ხდის მას უფრო მდგრადს ასაკობრივი ცვლილებებისა და სტრესის მიმართ.

ნეიროფსიქოლოგები თანხმდებიან, რომ მიუხედავად ადამიანის კონფესიური თუ რელიგიური კუთვნილებისა, ლოცვის პრაქტიკას ტვინისთვის გამოკვეთილი თერაპიული ეფექტი აქვს: ის ამშვიდებს ნერვულ სისტემას, ამცირებს შფოთვას და აძლიერებს მენტალურ მდგრადობას.