მითები, სიმართლე და საინტერესო ფაქტები რძის შესახებ
ბევრი ადამიანი ცხვირს იბზუებს რძეზე. მისი წარმოების შესახებ გავრცელებულმა ვარაუდებმა გააჩინა კითხვები რძის რეალურ სარგებელზე. თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ ეტიკეტი ყოველთვის უნდა წავიკითხოთ, რძე მიჩნეულია ერთ-ერთ ყველაზე სრულფასოვან საკვებად.
რძე სასარგებლოა ჯანმრთელობისთვის - World Health Organization რეკომენდაციას უწევს დღეში სამ პორციას რძის ან რძის პროდუქტების მიღებას.
წარმოგიდგენთ რძის შესახებ გავრცელებულ მითებს და მის სასარგებლო თვისებებს:
-
სრულფასოვანი საკვები
რძე ითვლება სრულფასოვან საკვებად. ის მდიდარია აუცილებელი საკვები ნივთიერებებით, მათ შორის ცილებითა და მინერალებით, როგორიცაა ფოსფორი, თუთია და კალციუმი. იგი ხელს უწყობს ძვლების ჯანმრთელობას.
-
ყოველდღიური რეკომენდაცია
სპეციალისტების თქმით, სამი ჭიქა რძე უდრის მოზრდილთა ყოველდღიურ კალციუმის ნორმას.
-
სასარგებლო კბილებისთვის
რძე შეიცავს კალციუმს. კალციუმი არის მთავარი მინერალი, რომელიც მონაწილეობს ჯანმრთელი კბილების ფორმირებასა და შენარჩუნებაში.
-
სასარგებლო ძილისთვის
რძე შესაძლოა დაგეხმაროთ დაძინებაში. კალციუმი ხელს უწყობს მოდუნებას. ამინომჟავა ტრიპტოფანი ზრდის სეროტონინის რაოდენობას ტვინში. სეროტონინი მნიშვნელოვანი ნეიროტრანსმიტერია ძილისთვის.
-
შეუძლიათ თუ არა ორსულებს რძის დალევა?
რძე არის კალციუმისა და ცილის მნიშვნელოვანი წყარო. ის სასარგებლოა ნაყოფის განვითარებისთვის.
-
რეკომენდებულია ფიზიკური აქტივობისას
რძე არის დამატენიანებელი სასმელი. ვარჯიშის შემდეგ მისი მიღება ხელს უწყობს კუნთების აღდგენასა და ჰიდრატაციას.
-
ქოლესტერინი
ბოლო კვლევის მიხედვით, რძის დალევა ხელს უწყობს სიმსუქნისა და დიაბეტის მართვას. იგი ასევე ეხმარება სისხლში ქოლესტერინის დონის კონტროლს.
-
სიმსუქნის პრევენცია
University of California ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ რძის მომხმარებლები ნაკლებად ხდებიან სიმსუქნით დაავადებულნი, თუ ისინი იცავენ ჯანსაღ კვებას.
-
მაღალი არტერიული წნევა
კვლევები აჩვენებს, რომ დაბალცხიმიანი რძე და სხვა დაბალცხიმიანი რძის პროდუქტები ამცირებს არტერიულ წნევას. კალციუმი, კალიუმი და მაგნიუმი ერთობლივად მოქმედებს მაღალი წნევის წინააღმდეგ.
-
ოსტეოპოროზი
კალციუმი აძლიერებს ძვლებს ცხოვრების ყველა ეტაპზე. რძე ხელს უშლის ასაკთან დაკავშირებულ ძვლების დასუსტებას.
-
შოკოლადის რძე მავნეა?
შოკოლადის შემცველი სასმელი ართულებს ზოგიერთი საკვები ნივთიერების შეწოვას. ზოგი პროდუქტი გამდიდრებულია დამატებითი ნივთიერებებით. კვლევები აჩვენებს, რომ ოქსალატით მდიდარი პროდუქტები ამცირებს კალციუმის შეწოვას.
-
კიბოს პრევენცია
კვლევები აჩვენებს, რომ რძეში არსებული კალციუმი, ვიტამინი D და რძის ცილები ამცირებს კიბოს რისკს. განსაკუთრებით აღინიშნება მსხვილი ნაწლავის კიბო.
-
ერთ-ერთი ყველაზე მოხმარებადი პროდუქტი მსოფლიოში
წელიწადში მსოფლიოში დაახლოებით 479 მილიონი ტონა რძის პროდუქტი მოიხმარება. ეს მონაცემი წარმოდგენილია Food and Agriculture Organization of the United Nations ანგარიშში.
-
წარმოშობა
ისტორიული ანალიზის მიხედვით, ადამიანმა რძის მოხმარება დაიწყო დაახლოებით 11 000 წლის წინ. ეს მოხდა ძუძუმწოვრების მოშინაურების შემდეგ.
-
პასტერიზებული თუ შეფუთული რძე?
თერმული დამუშავება არ ამცირებს რძის საკვებ ღირებულებას. ულტრა-პასტერიზაციისას იკარგება მხოლოდ ვიტამინი C. მისი შემცირება შეიძლება იყოს 10–20%.
-
საჭიროა თუ არა რძის ადუღება?
პასტერიზებული და UHT რძე ადუღებას არ საჭიროებს. ის უკვე დამუშავებულია მავნე ბაქტერიების განადგურებისთვის.
-
არ უნდა დავლიოთ რძე მანგოსთან ერთად?
ამ მოსაზრებას სამეცნიერო საფუძველი არ აქვს. მითი კოლონიურ პერიოდში გავრცელდა. რძე შეიძლება მივიღოთ სხვადასხვა საკვებთან ერთად, მათ შორის ხილის კოქტეილში.
-
გაციება და გრიპი
რძე ზრდის ლორწოს გამომუშავებას. ავადმყოფობის დროს მისი მიღება რეკომენდებული არ არის.
-
ალერგია
რძე ერთ-ერთი მთავარი ალერგენული პროდუქტია.
-
ზიანი
University of Campinas კვლევის მიხედვით, რძემ შესაძლოა გაამწვავოს ართრიტის, ართროზის, ბრონქიტისა და რინიტის სიმპტომები.
-
აძლიერებს იმუნიტეტს
რძე ხელს უწყობს ორგანიზმის გაძლიერებას. იგი ეხმარება დაავადებებთან ბრძოლაში. ასევე შეიცავს ანტიოქსიდანტურ თვისებებს.
-
აუარესებს გასტრიტს
რძემ შეიძლება გააძლიეროს კუჭის ტკივილი. მან შესაძლოა გაამწვავოს გასტრიტი. თავდაპირველად ამცირებს კუჭის მჟავიანობას, თუმცა მოგვიანებით ზრდის მის გამომუშავებას.
-
ლაქტოზის აუტანლობა
ლაქტოზის აუტანლობის მქონე ადამიანებს უჭირთ რძეში არსებული შაქრის მონელება. მათ ორგანიზმს არ აქვს საკმარისი ლაქტაზა. ლაქტაზა არის ფერმენტი, რომელიც შლის და ამუშავებს ამ შაქარს.
-
არსებობს დაბალლაქტოზიანი და 0%-იანი ლაქტოზის პროდუქტები.
ისინი საშუალებას აძლევს ადამიანებს გააგრძელონ რძის პროდუქტების მიღება.
-
უყვართ თუ არა კატებს რძე?
ბევრს სჯერა, რომ კატებს რძე უყვართ. თუმცა სპეციალისტების მიხედვით, მათ არ უნდა დალიონ იგი.