“სუპერ ადამიანები“ ჩვენს შორის არიან და ეს სულაც არ არის მითი - როგორ გავხდეთ ერთ-ერთი მათგანი?
როცა „სუპერ შესაძლებლობებზე“ ვფიქრობთ, ხშირად გვახსენდება კომიქსების გმირები, მაგალითად Superman ან Spider-Man. თუმცა მეცნიერება ამბობს, რომ ადამიანს მართლაც აქვს „ზღვრულ შესაძლებლობებთან“ მიახლოების უნარი — უბრალოდ ისინი ბუნებრივად არის დამალული ყოველდღიურ რუტინაში.
-
სუპერ შესაძლებლობები ამ კონტექსტში არ ნიშნავს ფრენას ან უხილავობას - არამედ გონებისა და სხეულის მაქსიმალურ პოტენციალს: მეხსიერება, კონცენტრაცია, ინტუიცია, ტკივილის კონტროლი, ფიზიკური გამძლეობა და ნეიროპლასტიურობა.
1. ნეიროპლასტიურობა - ტვინის გადაპროგრამების უნარი
მეცნიერებამ დაამტკიცა, რომ ტვინი მუდმივად იცვლება და ახალ კავშირებს ქმნის. ეს ფენომენი ცნობილია როგორც ნეიროპლასტიურობა. კვლევები აჩვენებს, რომ სწავლის, მედიტაციისა და რეგულარული ვარჯიშის შედეგად ტვინის სტრუქტურა ფიზიკურადაც კი იცვლება.
მაგალითად, ლონდონის ტაქსის მძღოლებზე ჩატარებულმა კვლევამ (University College London) აჩვენა, რომ მათი ჰიპოკამპი — მეხსიერებაზე პასუხისმგებელი უბანი საშუალოზე განვითარებულია.
როგორ განვავითაროთ: ყოველდღიურად ახალი უნარის სწავლა
უცხო ენის შესწავლა, მუსიკალური ინსტრუმენტის დაკვრატვინის სავარჯიშოები (მეხსიერების ტექნიკები, ლოგიკური ამოცანები)
-
2. კონცენტრაციის „სუპერძალა“
ღრმა კონცენტრაციის მდგომარეობას ფსიქოლოგები „ფლოუს“ უწოდებენ. ამ მდგომარეობაში ადამიანი დროის შეგრძნებას კარგავს და მაქსიმალურ პროდუქტიულობას აღწევს.
ფლოუს თეორიის ავტორია ფსიქოლოგი Mihaly Csikszentmihalyi.
როგორ მივაღწიოთ: იმუშავეთ ერთ დავალებაზე. გათიშეთ შეტყობინებები, იმუშავეთ 60–90 წუთიანი ბლოკებით. მიზანი ოდნავ უნდა აღემატებოდეს თქვენს უნარებს
-
3. სხეულის კონტროლი და გამძლეობა
ადამიანის სხეული გაცილებით მეტს უძლებს, ვიდრე გვგონია. პროფესიონალი ათლეტები და მედიტაციის პრაქტიკოსები აჩვენებენ, რომ შესაძლებელია ტკივილისა და სიცივის კონტროლი.
მაგალითად, ჰოლანდიელი ექსტრემალი Wim Hof ცნობილია სიცივის მიმართ გამძლეობით და სუნთქვის ტექნიკით.
როგორ განვავითაროთ: რეგულარული ფიზიკური ვარჯიში, ცივი შხაპი, ეტაპობრივად სუნთქვის კონტროლის ტექნიკები, ხარისხიანი ძილი (7–9 საათი)
-
4. მეხსიერების გაძლიერება
მეხსიერების ჩემპიონები არ იბადებიან განსაკუთრებული ტვინით — ისინი იყენებენ ტექნიკებს. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მეთოდია „მეხსიერების სასახლე“ (Method of Loci), რომელიც ანტიკური პერიოდიდან მოდის.
მეხსიერების მრავალგზის ჩემპიონია Dominic O'Brien, რომელმაც დაამტკიცა, რომ ტექნიკა უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე თანდაყოლილი ნიჭი.
პრაქტიკული ნაბიჯები: ვიზუალიზაცია, ასოციაციების შექმნა, ინფორმაციის ამბად ქცევა, რეგულარული გამეორება ინტერვალებით (spaced repetition).
-
5. ემოციური ინტელექტი — უხილავი სუპერძა
ლაკვლევები აჩვენებს, რომ წარმატებაში IQ-ზე ხშირად მნიშვნელოვანი არის EQ - ემოციური ინტელექტი. ემოციური ინტელექტის პოპულარიზაციაში დიდი როლი ითამაშა Daniel Goleman-მა.
როგორ გავზარდოთ: ემოციების გაცნობიერება და დასახელება, აქტიური მოსმენა, რეაქციამდე პაუზის გაკეთება, ემპათიის ვარჯიში.
ადამიანის „სუპერ შესაძლებლობები“ არ არის მისტიკა. ეს არის დისციპლინის, სწავლისა და თანმიმდევრულობის შედეგი. მეცნიერება გვიჩვენებს, რომ ტვინი და სხეული საოცრად ადაპტირებადია.
სუპერძალა არ ნიშნავს ბუნებრივ სასწაულს — ის ნიშნავს პოტენციალის მაქსიმალურად გამოყენებას.