მსოფლიოს “ნომერ პირველი“ ხილი - რატომ არის ბანანი გლობალური ლიდერი?
როდესაც ვსაუბრობთ ჩვენს ყოველდღიურ რაციონზე, თითოეულ ჩვენგანს საკუთარი ფავორიტი ხილი აქვს, ზოგისთვის ეს ვაშლია, ზოგისთვის ციტრუსი, ზოგისთვის კი ეგზოტიკური მანგო. მაგრამ იცით თუ არა, რომელი ხილი ლიდერობს აბსოლუტურად გლობალური მასშტაბით და რომელ კულტურას აწარმოებენ მსოფლიოში ყველაზე დიდი რაოდენობით?
ეს ტიტული ეკუთვნის ყველასთვის კარგად ნაცნობ და საყვარელ ბანანს (პლანტინების ჩათვლით)!
რატომ არის ბანანი გლობალური ლიდერი?
სასოფლო-სამეურნეო სტატისტიკისა და მსოფლიო ბაზრის მონაცემების მიხედვით, წლიური გლობალური მოსავალი ასობით მილიონ ტონას აღწევს. ბანანის ასეთი უზარმაზარი პოპულარობა და წარმოების მასშტაბები რამდენიმე ფაქტორით არის განპირობებული:
ბანანი არის ენერგიის ნამდვილი წყარო, მდიდარია კალიუმით, ვიტამინებით (B6, C) და ბოჭკოებით. ის სწრაფად აკმაყოფილებს შიმშილის გრძნობას. განსხვავებით სეზონური ხილისგან, ბანანის მოსავალი ტროპიკულ და სუბტროპიკულ რეგიონებში წელიწადში რამდენჯერმე მიიღება.
ბანანს აქვს უნიკალური თვისება - ის იკრიფება მკვახე (მწვანე) მდგომარეობაში, შესანიშნავად იტანს გრძელ გზებს და კონტროლირებად პირობებში მწიფდება დანიშნულების ადგილზე მიტანამდე.
ბანანის წარმოება ძირითადად ცხელი კლიმატის მქონე რეგიონებშია კონცენტრირებული.
ტრადიციული ლიდერები არიან:
ინდოეთი - მსოფლიო წარმოების უდავო ლიდერი, რომელიც მოსავლის უდიდეს ნაწილს შიდა ბაზრისთვის და ექსპორტისთვის ზრდის.
ჩინეთი - სიდიდით მეორე მწარმოებელი, სადაც ასევე მილიონობით ტონა ბანანი მოჰყავთ.
ინდონეზია, ბრაზილია და ფილიპინები - ქვეყნები, სადაც ტროპიკული ჰავა იდეალურ პირობებს ქმნის ამ კულტურისთვის.
ბანანი ბუნებრივად შეიცავს კალიუმის იზოტოპს (K-40), რაც იმას ნიშნავს, რომ ის მცირე რაოდენობით რადიაქტიურია (თუმცა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის სრულიად უსაფრთხო). დღეს მსოფლიოში ყველაზე გავრცელებული კომერციული ჯიში არის Cavendish. სანამ ის პოპულარული გახდებოდა, ადამიანები სულ სხვა ჯიშის, Gros Michel-ის ბანანებს მიირთმევდნენ, რომელიც 1950-იან წლებში დაავადებამ თითქმის მთლიანად გაანადგურა.
მიუხედავად იმისა, რომ ყოველდღიურობაში მას ხილს ვეძებთ, ბოტანიკური თვალსაზრისით ბანანი კენკრაა!