გერმანული ენის შესწავლა - როგორ ვისწავლოთ გერმანული ნულიდან
გერმანული რთულია, ეს ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად გამეორებადი ფრაზაა, რომელსაც გაიგონებთ, თუ ვინმეს ეტყვით, რომ გერმანული ენის შესწავლა გადაწყვიტეთ. ბევრისთვის გერმანული ენა, მართლაც ასოცირდება რთულ გრამატიკასთან, არტიკლებთან, გრძელ სიტყვებთან და წინადადებებთან. თუმცა, გერმანული ენის სწავლა სულაც არ არის ისეთი რთული, როგორც თავიდან შეიძლება ჩანდეს. ხშირად მთავარი პრობლემა თავად ენა კი არა, სწავლის არასწორი მიდგომაა.
გერმანული ენის შესწავლისას ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხია, თუ როგორ სწავლობთ მას ? თუ სწავლას მხოლოდ გრამატიკის წესების დაზეპირებას, სიტყვების ჩამოწერასა და სახელმძღვანელოში მოცემული სავარჯიშოების შესრულებას დაუკავშირებთ, შესაძლოა რამდენიმე კვირაში მოტივაცია დაკარგოთ. მაგრამ თუ გერმანულს ყოველდღიურ ცხოვრებაში შემოიტანთ, ისწავლით იმ თემებს, რომლებიც რეალურად გაინტერესებთ, დაიწყებთ მოსმენასა და საუბარს ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც შეცდომებს უშვებთ, ენის სწავლა ბევრად უფრო ბუნებრივ და საინტერესო პროცესად გადაიქცევა.
გერმანული ენის შესწავლის მიზეზი ყველასთვის განსხვავებულია. ვიღაც გერმანიაში სწავლის გაგრძელებას გეგმავს, ვიღაც სამსახურის პოვნას ან კარიერულ განვითარებას, ზოგიერთს კი გერმანიაში გადასვლა და ყოველდღიურ გარემოში თავისუფლად კომუნიკაცია სურს. არიან ადამიანები, რომლებიც გერმანულს მოგზაურობისთვის სწავლობენ, სხვებისთვის კი ეს უბრალოდ ახალი ენის ათვისების სურვილია. სწორედ ამიტომ სწავლის დაწყებამდე სასურველია საკუთარ თავს ერთი მარტივი კითხვა დაუსვათ: რატომ მინდა გერმანული ენის სწავლა ?
ეს კითხვა შეიძლება უბრალო ჩანდეს, მაგრამ სწავლის პროცესში ძალიან დიდ როლს ასრულებს. როდესაც კონკრეტული მიზანი გაქვთ, გაცილებით მარტივია იმის განსაზღვრა, რა უნდა ისწავლოთ და რა ტემპით. მაგალითად, თუ გერმანიაში სამსახურის დაწყებას გეგმავთ, თქვენთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იქნება ყოველდღიური და პროფესიული კომუნიკაცია, სამუშაოსთან დაკავშირებული ლექსიკა, გასაუბრებისთვის საჭირო ფრაზები და ოფიციალური მიმოწერა. თუ მოგზაურობას გეგმავთ, პირველ ეტაპზე შეიძლება ყოველდღიური საუბრისთვის საჭირო სიტყვები და ფრაზები იყოს უფრო მნიშვნელოვანი. ხოლო, თუ თქვენი მიზანი გერმანული ენის გამოცდის ჩაბარებაა, სწავლის გეგმა კონკრეტულ დონესა და გამოცდის ფორმატზე უნდა მოარგოთ.
დაიწყეთ პატარა ნაბიჯებით
თუ გერმანულს ნულიდან სწავლობთ, პირველივე დღიდან ყველაფრის ცოდნას ნუ მოსთხოვთ საკუთარ თავს. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა სურვილი, რომ ადამიანმა ერთდროულად ისწავლოს ასობით სიტყვა, გრამატიკის ყველა წესი, სწორად წარმოთქვას თითოეული ბგერა და თან თავისუფლად ისაუბროს. როდესაც ასეთი მოლოდინი რეალობას არ ემთხვევა, ჩნდება იმედგაცრუება და ხშირად სწავლაც წყდება.
გაცილებით ეფექტურია მცირე, მაგრამ რეგულარული ნაბიჯების გადადგმა. მაგალითად, ყოველდღე 20-30 წუთი გერმანული ენის პრაქტიკული ვარჯიში ბევრად უკეთესი ჩვევაა, ვიდრე კვირაში ერთხელ რამდენიმე საათის განმავლობაში სწავლა. ერთი დღე შეგიძლიათ სიტყვების გამეორებას დაუთმოთ, მეორე დღეს გერმანულ პოდკასტს მოუსმინოთ, მესამე დღეს რამდენიმე წინადადება დაწეროთ, ხოლო შემდეგ დღეს მოკლე დიალოგი გაიმეოროთ.
მთავარია, გერმანული თქვენი დღის ნაწილი გახდეს. ეს შეიძლება იყოს დილის ყავის დროს რამდენიმე ახალი სიტყვის წაკითხვა, სამსახურში შესვენებისას მოკლე აუდიოს მოსმენა ან საღამოს რამდენიმე წინადადებით საკუთარი დღის აღწერა. უცხო ენასთან მუდმივი კონტაქტი თანდათან ქმნის ნაცნობობის განცდას და ის, რაც თავდაპირველად რთულად გეჩვენებოდათ, დროთა განმავლობაში ბუნებრივი ხდება.
ამ პროცესში არ უნდა დაგავიწყდეთ საკუთარი მიზნის პერიოდულად გახსენებაც. თუ გერმანულს სამსახურისთვის სწავლობთ, წარმოიდგინეთ ის მომენტი, როდესაც გერმანულ ენაზე გასაუბრებას წარმატებით გაივლით. თუ გერმანიაში გადასვლას გეგმავთ, გაიხსენეთ, რატომ გინდათ იქ ცხოვრება და რამდენად გაგიმარტივებთ ენის ცოდნა ყოველდღიურ ურთიერთობას. მოტივაცია ყოველთვის ერთნაირი არ იქნება ზოგიერთ დღეს სწავლა მარტივი და სასიამოვნო იქნება, ზოგიერთ დღეს კი შეიძლება საერთოდ არ მოგინდეთ. სწორედ ასეთ დღეებში გვეხმარება არა მხოლოდ მოტივაცია, არამედ წინასწარ შექმნილი ჩვევა.
გერმანულის სწავლისას კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი პრინციპია ის, რომ სიტყვები მხოლოდ ცალკე ერთეულებად არ უნდა დაიმახსოვროთ. თუ ახალ სიტყვას ლექსიკონში ნახავთ და უბრალოდ მის ქართულ მნიშვნელობას ჩაიწერთ, შესაძლოა რამდენიმე დღეში დაგავიწყდეთ ან საუბრის დროს მისი გამოყენება გაგიჭირდეთ. გაცილებით ეფექტურია სიტყვის წინადადებაში სწავლა.
მაგალითად, თუ სწავლობთ სიტყვას Arbeit, უბრალოდ „მუშაობა“-ს ნუ დაიმახსოვრებთ. შეეცადეთ ისწავლოთ ფრაზა Ich gehe zur Arbeit - მე სამსახურში მივდივარ. ამ შემთხვევაში თქვენ არა მხოლოდ სიტყვას, არამედ მის გამოყენებასაც სწავლობთ. იგივე შეიძლება გააკეთოთ ზმნებთან, ზედსართავებთან და ყოველდღიურ ფრაზებთან. როდესაც ახალი სიტყვა გხვდებათ, მოიფიქრეთ წინადადება და შეეცადეთ შემდეგ დღეებში გამოიყენოთ.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ეს მიდგომა გერმანული ენის გრამატიკის სწავლისას. მაგალითად, გერმანულში არსებითი სახელის დამახსოვრებისას სასურველია სიტყვა არტიკლთან ერთად ისწავლოთ: der Tisch, die Tür, das Buch. ასე თავიდანვე მიეჩვევით იმას, რომ სიტყვა მხოლოდ თავისი მნიშვნელობით კი არა, შესაბამისი გრამატიკული ფორმითაც აღიქვათ.
გერმანული ენის გრამატიკის შემთხვევაში კი, ნუ ეცდებით ყველა წესის ერთ დღეში დამახსოვრებას. დაიწყეთ ძირითადი სტრუქტურებით და გამოიყენეთ ისინი რეალურ წინადადებებში. როდესაც რამდენიმე ძირითადი მოდელი კარგად გეცოდინებათ, მათში სხვადასხვა სიტყვის ჩასმა უკვე გაცილებით მარტივი გახდება. მაგალითად, მარტივი წინადადებების საშუალებით შეგიძლიათ თანდათან ისწავლოთ, როგორ იქმნება მტკიცებითი და კითხვითი ფორმები, სად დგას ზმნა და როგორ იცვლება წინადადების სტრუქტურა.
გერმანული ენის შესწავლისას ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი უნარი მოსმენაა. ბევრი ადამიანი ფიქრობს, რომ გერმანული ვიდეოების ან პოდკასტების მოსმენა მხოლოდ მაშინ უნდა დაიწყოს, როდესაც უკვე კარგად იცის ენა. სინამდვილეში, სწორედ ადრეული ეტაპიდან მოსმენა დაგეხმარებათ ენის რიტმის, ინტონაციისა და გამოთქმის უკეთ აღქმაში. პირველ დღეებში შეიძლება მოსმენის დროს თითქმის ვერაფერი გაიგოთ, თუმცა ეს ნორმალურია. ნუ ეცდებით თითოეული სიტყვის თარგმნას. თავიდან თქვენი მიზანი შეიძლება მხოლოდ ის იყოს, რომ ზოგადად გაიგოთ, რაზე საუბრობენ. შემდეგ უკვე დაიწყებთ ცალკეული სიტყვების ამოცნობას, შემდეგ ფრაზების და ბოლოს მთელი წინადადებების.
მნიშვნელოვანია, აირჩიოთ ისეთი კონტენტი, რომელიც რეალურად გაინტერესებთ. თუ მოგწონთ სერიალები, შეგიძლიათ უკვე ნაცნობი სერიალი გერმანულ ენაზე ნახოთ. ნაცნობი სიუჟეტი გაგიმარტივებთ გაგებას, რადგან უკვე იცით, რა ხდება და თითოეული ფრაზის სრულად გაგება აღარ არის აუცილებელი. თუ მუსიკა გიყვართ, მოუსმინეთ გერმანულ სიმღერებს და თან ტექსტს გაეცანით. თუ სპორტი, მოდა, ისტორია, ტექნოლოგიები ან მოგზაურობა გაინტერესებთ, მოძებნეთ გერმანულენოვანი არხები და პოდკასტები სწორედ ამ თემებზე. ენის შესწავლის დროს ამ მიდგომას კიდევ ერთი დიდი უპირატესობა აქვს: თქვენ გერმანულს აღარ აღიქვამთ მხოლოდ როგორც სასწავლო საგანს. ის ხდება ინფორმაციის მიღების საშუალება. სწორედ ამ დროს ენის სწავლა უფრო ბუნებრივი ხდება.
იგივე პრინციპი შეგიძლიათ გამოიყენოთ სოციალურ მედიაშიც. მიჰყევით გერმანულენოვან გვერდებს, ბლოგერებს, მასწავლებლებსა და პოდკასტებს. თუ ყოველდღიურად სოციალურ ქსელებში რამდენიმე საათს ატარებთ, რატომ არ უნდა გამოიყენოთ ამ დროის მცირე ნაწილი გერმანულთან კონტაქტისთვის ? შესაძლოა თავიდან ყველა პოსტის გაგება ვერ შეძლოთ, მაგრამ დროთა განმავლობაში ნაცნობი სიტყვებისა და ფრაზების რაოდენობა გაიზრდება.
ნუ შეგეშინდებათ გერმანულად საუბრის
გერმანული ენის ცოდნა მხოლოდ იმ შემთხვევაში გახდება რეალური უნარი, თუ მის გამოყენებას დაიწყებთ. ბევრი ადამიანი წლების განმავლობაში სწავლობს გრამატიკას, იმახსოვრებს სიტყვებს და ასრულებს სავარჯიშოებს, მაგრამ როდესაც გერმანულენოვან ადამიანთან საუბრის დრო მოდის, სიტყვებს ვეღარ პოულობს. საუბრის დასაწყებად არ არის საჭირო C1 დონის ცოდნა. შეგიძლიათ დაიწყოთ უმარტივესი წინადადებებით: Ich heiße..., Ich komme aus Georgien, Ich wohne in..., Ich arbeite als..., Ich lerne Deutsch, Ich möchte.... შემდეგ თანდათან დაამატეთ უფრო რთული წინადადებები და თემები.
თუ გყავთ მეგობარი, რომელიც გერმანულად საუბრობს, სთხოვეთ დახმარება. შეგიძლიათ კვირაში რამდენჯერმე მხოლოდ 15-20 წუთის განმავლობაში ისაუბროთ გერმანულად. თუ ასეთი ადამიანი არ გყავთ, ხმამაღლა საუბარიც სასარგებლოა. აღწერეთ საკუთარი დღე, მოუყევით საკუთარ თავს, რას აკეთებთ, რა გეგმები გაქვთ ან რას ხედავთ ირგვლივ. შეგიძლიათ საკუთარი ხმაც ჩაიწეროთ. შემდეგ ჩანაწერს მოუსმინეთ და დააკვირდით, სად შეყოვნდით, რომელი სიტყვა დაგავიწყდათ ან რომელ წინადადებას ვერ ააწყობდით. ეს მეთოდი განსაკუთრებით სასარგებლოა მათთვის, ვისაც საუბრის დროს შეცდომების დაშვების ეშინია. გახსოვდეთ: შეცდომა ნიშნავს, რომ ენას იყენებთ. თუ არასდროს უშვებთ შეცდომას, დიდი ალბათობით, საკმარისად არ საუბრობთ.
თუ გრძნობთ, რომ დამოუკიდებლად გერმანული ენის სწავლა გიჭირთ, არ არის აუცილებელი მთელი გზა მარტო გაიაროთ. გერმანული ენის მასწავლებელი დაგეხმარებათ, რომ თავიდანვე სწორ მიმართულებას მიჰყვეთ, შეცდომები დროულად გამოასწოროთ და სწავლა თქვენს მიზნებს მოარგოთ. გერმანული შეიძლება თავიდან რთულად მოგეჩვენოთ, მაგრამ სწორი მეთოდით, რეგულარული პრაქტიკითა და შესაბამისი მხარდაჭერით მისი სწავლა ბევრად უფრო მარტივი და საინტერესო ხდება.